Een sluitende begroting!

01-11-2022

Een sluitende begroting!

Bram Hendrix

Vanavond bespreken we als gemeenteraad de begroting. Waar geven we als gemeente Horst aan de Maas geld aan uit? We zijn als Essentie positief over het feit dat de begroting sluitend is.

De volledige inbreng van onze fractievoorzitter Bram Hendrix lees je hieronder. Een kijk op de begroting? Check dan de pagina: https://horstaandemaas.raadsinformatie.nl/document/11890521/1/01d+Kijk+op+de+Begroting+2023

--

Er ligt volgens Essentie een sterk verhaal voor: een sluitende meerjarenbegroting. Zelfs nog positiever door de septembercirculaire. Al blijft het natuurlijk zo dat we in zwaar onzekere tijden leven. De financiën zien er nu weer positief uit, maar dat kan weer snel veranderen.

Het is ook een begroting die passend is in de tijdsgeest. We zien dat het college keuzes maakt, bepaalde zaken terugdraait en pro-actief actie onderneemt op het gebied van het energie-vraagstuk. Complimenten daarvoor en ook onze steun!
Ons belangrijkste punt voor de komende jaren is (en blijft): durf keuzes te maken. Prioriteren moet prioriteit krijgen, de beschikbare en vaak ook beperkte capaciteit inzetten daar waar we echt het verschil kunnen maken. Dan komen we ook tot realisatie van projecten. Als het nodig is: leg ons keuzes voor, zodat we richting kunnen geven.

Als voorbeeld onze ambities voor het basisonderwijs in Horst en Sevenum. We hebben eerder van het college de belofte gehoord dat dit jaar in Horst voor de Weisterbeek de schop in de grond gaat. Die tijd begint te dringen… en daar moet nog wel het een en ander voor gebeuren. Ondertussen lopen de kosten op.

Daarnaast willen we ook in Sevenum komen tot een nieuwe locatie voor basisonderwijs. Dat ligt nog iets verder weg, maar als we daar nu niet alvast mee aan de slag gaan, komen we niet tot realisatie.

En tot uitvoering van plannen komen is cruciaal, vanwege:vertrouwen, financieel (uitstel kost geld) en uiteraard het verwezenlijken van onze doelen.
Overigens hebben we ook als raad een verantwoordelijkheid in het prioriteren. Niet alleen om uiteindelijk keuzes te maken, maar ook door zelf op hoofdlijnen te blijven sturen. De afgelopen weken hebben we via een aantal inhoudelijke sessies met elkaar gesproken over de uitdagingen die voorliggen, met als doel om richting te geven. Goede sessies, leuk ook om met elkaar zo in gesprek te gaan en aan de voorkant mee te denken over de richting. Daarvoor is het noodzakelijk dat het college scherp durft neer te zetten waar de schoen wringt en aan ons om richting mee te bepalen. Het is voor ons wederom duidelijk geworden dat we samen grote ambities hebben, maar dat we die niet allemaal binnen een aantal jaren kunnen verwezenlijken. We moeten dan ook echt gezamenlijk prioriteren, dat is wat ons betreft één van de vervolgstappen bij de uitwerking van het hoofdlijnen-akkoord.

Beschouwend: we ontkomen er niet aan om dan breder te kijken dan HadM en van daaruit de impact in en op onze gemeente. We leven in een vreemde tijd. De ene crisis stapelt zich op de andere. De koopkracht voor onze inwoners holt achteruit door de hoge inflatie en stijgende energiekosten.

De vraag is wel: wat kunnen wij er als gemeente aan doen? Het landelijke kabinet heeft recent een begroting gepresenteerd met een open einde die zijn weerga niet kent. Dat kunnen wij niet. We hebben ruim 18.000 huishoudens. De Rijksoverheid compenseert in deze en de volgende maand € 190,- per huishouden. Dat komt voor onze gemeente neer op 7 miljoen euro. Voor ons dus niet te doen.

Om toch iets positiefs te noemen van de energiecrisis: het is iedereen wel duidelijk geworden dat ‘de energietransitie’ noodzakelijk is. Kort geleden was dat voor veel inwoners nog een abstract begrip. Nu is het concreet en duidelijk, en levert het ook wat op. Maar ook hier geldt: tot realisatie komen is niet voor iedereen te doen. Vanwege vele redenen. En dan óók hier weer de vraag: wat kunnen wij als gemeente doen? Waar maken wij het verschil? Wij hebben vertrouwen in het college en organisatie dat zij een helder beeld hebben van wat er kan en moet gebeuren, en ondersteunen dat er initiatief wordt genomen. Er zijn al een aantal concrete voorbeelden uit andere gemeenten en die kunnen ook hier worden uitgewerkt. Het college heeft wat ons betreft mandaat om daar mee aan de slag te gaan. Maar hou het wel concreet, toepasbaar en betaalbaar. Dit bleek vandaag overigens ook uit de landelijke klimaat- en energieverkenning: onze ambities zijn groot, maar nu onhaalbaar. Vooral omdat het schort aan de uitwerking en uitvoering van die ambities en plannen.

Dat geldt ook voor andere transities. De toekomst van ons buitengebied en de rol van de landbouw daarbinnen is een mooi voorbeeld. We zijn voor een deel overgeleverd aan landelijke discussies en zijn voor de uitvoering afhankelijk van vele partners. Daar zijn we als gemeente mee in gesprek, maar we zijn hierin niet leidend voor het grote plaatje. Het klinkt misschien wat ambitieloos, maar wij kunnen als Horst aan de Maas niet dé koploper zijn voor de gehele landbouwtransitie. Wat we wél kunnen en moeten doen, is in gesprek met ondernemers in de sector om zo de doelstellingen te halen.

Samenvattend: Ambities blijven torenhoog, maar laten we vooral focus en prioriteiten aanbrengen. Dáár waar wij het verschil kunnen maken.